W pewnej partii po kilkudziesięciu posunięciach powstała taka końcówka.
Posunięcie białych
8/6pp/8/p2k4/1p3PP1/3K3P/P7/8 w - - 0 0
Pozycja z równowagą materialną, białe mają przewagę pionów na skrzydle królewskim, a czarne na hetmańskim. Biały król stoi trochę gorzej niż czarny, ale dodatkowo broni skrzydła hetmańskiego. Ale dobrze wiemy, że w tego rodzaju końcówkach ważne jest każde tempo i nawet pozornie niewielki błąd może być już nie do naprawienia. I białe oczywiście ten błąd popełniają.
1.f5?
Czy tak trudno zauważyć, że w ten sposób traci się kontrolę nad polem e5 i robi ścieżkę dla czarnego króla.
Remisowało, chyba oczywiste 1.h4 - też przygotowuję uzyskanie wolnego piona - 1.h4 a4 2.h5! (też jedyne, ale jak się zagra 1.h4 to 2.h5 jest oczywiste.) 2...h6 3.g5 Ke6 4.Kc4 b3 5.axb3 axb3 6.Kxb3 hxg5 7.fxg5 8. Kf5 z remisem.
1...a4 2.g5 Ke5 3.Kc4 Kxf5??
8/6pp/8/5kP1/ppK5/7P/P7/8 w - - 0 3
Teraz swoją szansę otrzymały czarne i bezbłędnie ją wykorzystały. Zagrały energicznie
3...Kxf5, ale wypuściły wygraną, którą dawało 3...b3 4.axb5 axb3 5.Kxb3 Kxf5. chyba teraz wygrałbym nawet ja.
8/6pp/8/5kP1/8/1K5P/8/8 w - - 0 5
Białe teraz przez kilka posunięć grają czysto jak Capablaca.
4.Kxb4 Kxg5 5.Kxa4 Kf5 6.Kb4
8/6pp/8/5k2/1K6/7P/P7/8 b - - 0 5
To w sumie drobiazg i w tej pozycji bez znaczenia, ale dlaczego nie zagrać 6.Kb5!?
Ale w partii białe już uzyskały wolnego piona, który bez przeszkód mknie do pola przemiany, a czarne jeszcze musza tego wolniaka zrobić
6...g5 7.a4 Ke6 8.Kb5 Kd6 9.Kb6 h5 10.a5 g4 11.hxg4 hxg4 12.a6 g3 13.a7 g2 14.Ka6??
8/P7/K2k4/8/8/8/6p1/8 b - - 0 13
Można zrozumieć białe, że chciały uniknąć szacha. Niestety zamiana posunięć - należało grać oczywiste 14.a1H - jest wyjątkowo kosztowna, bo białe przegrywają i na dodatek czarne już się nie chciały pomylić.
14...g1H 15.a1H Ha1+ 16. Kb7 Hb2+ 17.Ka6 Ha3+ 18.Kb7 Hb4+ 19.Ka6 Ha4+ 20.Kb7 Hb5+ 21.Kb7 Kc7!! I czarne wygrały
Q7/K1k5/8/1q6/8/8/8/8 w - - 0 21
Pozycja, jak przed pierwszym posunięciem, z materialną równowagą.
Pouczające dwie końcówki - pionowa i hetmańska. Białe odebrały lekcję, za którą nie muszą nic płacić.